مقام معظم رهبری: خاندان عرفای مجاهد و مبارز، شیخ صفی الدین یک عالم، یک عارف، یک مفسّر و یک محدّث بود

| بهمن ۲۹, ۱۳۹۱ | 0 Comments

مقام معظم رهبری، حضرت آیت الله خامنه ای

 

بسم الله الرّحمن الرّحيم

الحمدلله ربّ العالمين. والصّلاة والسّلام علي سيّدنا و نبيّنا ابي القاسم محمّد و علي آله الأطيبين الأطهرين المنتجبين. الهداة المهديّين. سيّما بقيةالله في الأرضين.

در تاريخ گذشته، در دوران طلوع صفويّه، سرزمين اردبيل توانست دو خدمت بزرگ به اين کشور بکند. اوّل اين که توانست از کشوري که بخشهاي آن از هم جدا و با هم در حال اختلاف و درگيري بودند، يک کشور متّحد، بزرگ و مقتدر، به وجود آورد. قبل از طلوع صفويّه و بعد از دوران سلجوقيان، ايران کشوري بود که هر بخشي از آن آهنگ جداگانه اي مي نواخت و از عزّت و عظمت ايران در آن دورانها خبري نبود. اين عزّت را صفويّه دادند. و صفويّه از اردبيل طلوع کردند و خاندان عرفاي مجاهد و مبارز – يعني اولاد شيخ صفي الدّين اردبيلي – توانستند اين زمينه را به وجود آورند، تا فرزندان آنها ايران را به همه عالميان در دنياي آن روز، متّحد، مقتدر، عزيز، سربلند و پيشرفته معرفي کنند.

خدمت دوم، عاملي بود که در واقع پشتيباني معنوي عامل اوّل محسوب مي شود؛ يعني احياي مذهب شيعه، مذهب اهل بيت و ارادت به خاندان پيامبر. مردم – همين مردم شجاع، همين عشاير غيور – از اين سرزمين با نام اميرالمؤمنين، با نام امام حسين، با نام شهداي کربلا، با نام ائمه معصومين عليهم السّلام توانستند بروند و نام خدا، ياد اهل بيت و آئين مقدس اسلام و فقه متين جعفري را در سرتاسر اين کشور، مستقر کنند و کشوري يکپارچه، محکم و مقتدر به وجود آورند.

اين اقتداري بود که از معنويت، از دين و از تعاليم اهل بيت به وجود آمد. بزرگاني که در اين مدت –  در طول چند قرن – در اردبيل پرورش پيدا کرده اند، همه همين خط مستقيم را نشان مي دهند. خودِ شيخ صفي الدّين اردبيلي، برخلاف آنچه که بعضي گمان مي کنند، يک صوفي مسلک از قبيل آنچه که ادّعا مي شود، نبود. يک عالم، يک عارف، يک مفسّر و يک محدّث بود. آن گونه که مرحوم علاّمه مجلسي – بنا بر آنچه از او نقل کرده اند – ذکر مي کند، شيخ صفي الدّين اردبيلي در رديف سيدبن طاووس و ابن فهد حلّي – علماي فقيه و درعين حال عارف – قرار داشت و کسي بود که در کنار علاّمه حلي – در دستگاه شاه خدا بنده – توانستند جوانه هاي شيعه را در قرن هفتم و هشتم در اين کشور به وجود آورند و پايه فقهي و متين و استدلالي آن را در حوزه هاي علميه، رايج کنند.

بعد هم فرزندان او عرفاي مجاهد بودند؛ لذا گفته اند اردبيل «دارالارشاد» است. يعني اين جا کساني هستند که ارشاد به دين مي کنند. بحث، بحث دارالارشاد است؛ بحث صوفي گري و کارها و سخنها و دعويهايي از اين قبيل نيست. بحث بر سر معنويّت دين و معنويّت شيعه و خاندان اهل بيت است. لذا بعد از گذشت يکي دو قرن، در اوايل صفويّه – در قرن دهم – خورشيد درخشان فقاهت شيعه – اوّل کس از بزرگاني که بعد از چند قرن در دنياي فقاهت اسلامي و شيعي از ايران درخشيد – يعني مرحوم ملااحمد محقّق اردبيلي – از اين شهر سر بلند کرد. قرنها، فقهاي شيعه از بلاد لبنان، شام، حِلّه و عراق بودند و علمايي از ايران در رديف بزرگان فقهاي شيعه، از بعد از قرون اول، تا قرنهاي متوسط نداشتيم. اوّل کسي که در اين ميدان قدم گذاشته است، يک فحل اردبيلي است؛ يک عالم بزرگ، يک زاهد، يک عارف و يک محقّق.

خدا را شکر مي کنيم که سلسله ديانت و شجاعت مردم و قوّت معنوي اين مردم، در کنار سلسله پيشرفت علم و تقوا در طول زمان در اين سرزمين امتداد پيدا کرده است. مردم اردبيل از قبل از دوران صفويّه هم جزو معدود مردمي در کشور ايران هستند که توانستند لشکريان مغول را دو مرتبه شکست دهند. لشکريان مغول، هرجا مي رفتند، مردم را با ارعاب وادار به عقب نشيني مي کردند. در اردبيل، لشکريان مغول، دو مرتبه از مردم شکست خوردند و عقب نشيني کردند. بعد هم اين طوايف و ايلات شجاع و مردم مؤمن توانستند اين جا را نقطه شروعي قرار دهند که ايران بزرگ شيعي و مقتدر – در دوران صفويّه – به وجود آيد.
البته به شما بگويم در دوران حکومت قاجاريه و حکومت پهلوي، صفويّه مورد بغض بودند و به دلايل معيّني اردبيل هم مورد بي اعتنايي قرار گرفت. همان قدري که صفويّه به اردبيل پرداختند، قاجاريه و بعداً پهلوي، در اين نقطه مرزي و دوردست، بي اعتناي کردند. آن چيزي که به ياد آنها نيامد، اردبيل بود! لذا اين شهر و اين منطقه سرسبز، حاصلخيز و بااستعداد که هم استعداد کشاورزي دارد، هم استعداد صنعتي، هم امکان بازرگاني سالم خارجي، يکي از مناطق فقير و محروم، شمرده مي شود.
 چرا؟ به خاطر انتقامي است که بعضي از حکام بعد از صفويّه، مي خواستند از اين منطقه، از اين مردم و از قبايل قزلباشي آن روز – که از آنها دل پُري داشتند و بخشي از آنها در اردبيل بودند – بگيرند.
 

مشروح بيانات مقام معظم رهبرى در جمع مردم استان اردبيل (۱۳۷۹/۰۵/۰۳ –

منبع: پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

 

×

Post a Comment