بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی

| February 17, 2013 | 0 Comments

از جمله مهمترین بناهای این مجموعه میتوان به : گنبد الله الله ، سردر عباسی ، صحن اصلی ، حیاط بزرگ ، جنت سرا ، طاق متولی ، قربانگاه ، قندیل خانه ، چینی خانه ، آرامگاه شاه اسماعیل ، حرم خانه و مزار شهیدان جنگ چالدران اشاره کرد.

سلسله صفویه را می توان آخرین سلسله قدرتمند ایران دانست که شاهکارهای هنرشان در میان تمام سلسله ها زبان زد است ؛اما صفویه به غیر از اصفهان ، مجموعه شاهکاری بی نظیر در نقطه ای دیگر از کشورمان به خاطر ارادت وصف ناپذیرشان به شیخ صوفی برجاگذاشته اند

شیخ صفی الدین اردبیلی جد شاهان صفوی است که از علما و عارفان پاکدامن زمان خود محسوب میشود که ارادتمندان خاص و مخلصی از طوایف مختلف داشت و بقعه شیخ صفی الدین هم در ابتدا خانگاه وی بود و در آن جا به انجام امور صوفی و عرفانی می پرداخت .

پس از درگذشت شیخ درسال ۷۳۵ ه.ق، بنابه وصیت خودایشان در همان جا دفن شد و درهمان سال پسرش، شیخ صدرالدین موسی، آرامگاهی برای وی ساخت .

از آن پس به دلیل ارادت ویژه ای که شاهان صفوی به جد خود داشتند به تدریج و در طول چند صد سال بناها و سازه های متعدد و بی نظیری در محوطه بقعه ساخته شد که باعث توسعه و پیشرفت شگرف مجموعه شد.

از جمله مهمترین بناهای این مجموعه میتوان به : گنبد الله الله ، سردر عباسی ، صحن اصلی ، حیاط بزرگ ، جنت سرا ، طاق متولی ، قربانگاه ، قندیل خانه ، چینی خانه ، آرامگاه شاه اسماعیل ، حرم خانه و مزار شهیدان جنگ چالدران اشاره کرد.

شرح چند مکان برجسته این بنا بدین شرح است :

  * گنبد الله الله : این گنبد که بر بالای مزار شیخ صفی الدین قرار دارد ، گنبدی است استوانه ای بر قاعده ای هشت ضلعی که به دست صدرالدین موسی ساخته شده و به دلیل تکرار کلمه الله بر روی کاشی های فیروزه ای به گنبد الله الله مشهور شده است.

  * آرامگاه شاه اسماعیل : آرامگاه وی در اتاقی کوچک در کنار قبر شیخ قرار دارد که بنابه وصیت خودش در آن جا دفن شده و صندوقی بسیار نفیس و زیبا که از خاتم و منبت درست شده بر روی مزارش قرار دارد.

  * چینی خانه : چینی خانه را میتوان مشهور ترین بنای این مجموعه نام برد که در ابتدا محل اجتماع درویشان بود سپس شاه عباس اول با اعمال تغییراتی این قسمت را تبدیل به محل نگهداری چینی های نفیس سلطنتی و همچنین کتب با ارزش و نفیس میکند .

  * مزار شهدا : در بیرون از محوطه تعداد قابل توجهی از سنگ قبرها مشاهده میشود که مربوط به شهدای چنگ چالدران است و در کنار آن ها سنگ های دیگری نیز در معرض نمایش قرار دارد.

باید اشاره کرد که کاشیکاری ها ، نقاشی ها و خطوط بسیار زیبایی که در این بنا استفاده شده از جمله شاهکارهای نوع خود در جهان محسوب میشوند که زیبایی و قداست خاصی را به مجموعه افزوده اند.

لازم به ذکر است که این مجموعه در طول سالیان دراز به دلایل گوناگونی دچار ویرانی و رسیدن صدمات جبران ناپذیری شده که از جمله مهمترین دلایل آن ، میتوان به این موارد اشاره کرد :

* عدم رسیدگی و حفاظت از مجموعه به دست سلاطین پس از صفوی ، چراکه آنان سعی در تخریب نمودن چهره مثبت دودمان صفوی در ذهن مردم را داشتند.

* ژنرال روسی پاسکویچ در دور دوم جنگ های ایران و روس به غارت مجموعه پرداخت و بسیاری از وسایل نفیس آن جارا با خود به روسیه برد از جمله چینی ها و ظرف های قیمتی ، کتب نفیس و دست نوشت ، فرش هاو… که اکنون میتوان این وسایل را در موزه ارمیتاژ و چند موزه دیگر در جهان یافت.

* ویکی دیگر از مهمترین دلایل تخریب خیابان کشی های اطراف مجموعه میباشد.

این دلایل به همراه چند مورد دیگر باعث شده تا این مجموعه بی نظیر در جهان که از وسعت بسیارزیادی برخوردار بوده ، کوچک تر شود و به صورتی که درحال حاضر مشاهده میشود دربیاید.

 

Filed in: مقالات
×

Post a Comment